Wat is salvia en waarom is het populair?
Salvia is een geslachtsnaam voor verschillende saliesoorten, waaronder keukensalie die we in de keuken gebruiken en de bekende psychoactieve soort salvia divinorum. Mensen gebruiken salvia onder meer als kruid in gerechten, als sierplant in de tuin of, in het geval van salvia divinorum, als middel om een bewustzijnsveranderende ervaring op te wekken. Voor katten kan contact met deze planten heel andere effecten hebben dan voor mensen, omdat hun lichaam stoffen anders afbreekt.
Verschil tussen gewone salie en salvia divinorum
Gewone culinaire salie uit de keuken of tuin bevat etherische oliën en bittere stoffen. In kleine hoeveelheden levert dat bij mensen zelden problemen op, maar voor katten kan dit gevoelige maag en darmen prikkelen. Salvia divinorum bevat de stof salvinorine a, die inwerkt op het zenuwstelsel en bij mensen hallucinaties kan veroorzaken. Katten zijn veel kleiner en gevoeliger, waardoor een kleine dosis al een groot effect kan hebben.
Is salvia giftig voor katten?
Op basis van wat we weten uit toxicologische databanken en meldingen bij dierenartsen wordt salvia voor katten niet als veilig gezien. Verschillende saliesoorten worden genoemd als potentieel giftig voor huisdieren. Dat betekent niet dat elke hap dodelijk is, maar wel dat er een reëel risico bestaat op vergiftigingsverschijnselen, vooral als een kat veel binnenkrijgt of een gevoelige gezondheid heeft.
Mogelijke symptomen van vergiftiging
Katten die aan salvia knagen of er thee, olie of extract van binnenkrijgen, kunnen last krijgen van maagdarmklachten zoals braken, diarree, kwijlen en gebrek aan eetlust. Daarnaast kunnen neurologische klachten optreden zoals sloomheid, wankel lopen, desoriëntatie, trillingen of juist onrust en agitatie. In zwaardere gevallen kunnen stuipen, ademhalingsproblemen of hartritmestoornissen ontstaan. Deze verschijnselen vragen altijd om snelle beoordeling door een dierenarts.
Wat zegt de wetenschap over veiligheid?
De meeste onderzoeken naar salvia zijn uitgevoerd bij mensen of laboratoriumdieren in gecontroleerde omstandigheden. Daaruit blijkt dat de werkzame stoffen het zenuwstelsel en de lever kunnen belasten. Omdat katten een andere stofwisseling hebben, zeker voor bepaalde plantenstoffen en etherische oliën, gaan toxicologen er vanuit dat de veiligheidsmarge voor katten kleiner is dan voor mensen. Dierenartsen en gifinformatiecentra adviseren daarom salviaproducten, inclusief etherische olie en geconcentreerde extracten, altijd buiten bereik van katten te houden.
Hoeveel is te veel voor een kat?
Er is geen betrouwbare, veilige dosis voor katten vastgesteld. Elke kat reageert anders en factoren als gewicht, leeftijd en bestaande aandoeningen spelen een rol. Omdat al relatief kleine hoeveelheden klachten kunnen uitlokken en er geen gezondheidsvoordeel voor katten is, wordt het principe gehanteerd dat elke inname onwenselijk en potentieel riskant is. Bewuste toediening om een effect te bereiken bij de kat is onverantwoord en kan ernstige schade veroorzaken.
Praktische tips voor kattenbaasjes
Als je salvia of andere saliesoorten in de tuin of in huis hebt, zorg dan dat je kat er niet bij kan. Plaats planten op plekken waar de kat niet kan klimmen of overweeg andere, diervriendelijke beplanting. Gebruik geen salviaolie in een diffuser in dezelfde ruimte als je kat, omdat katten etherische oliën slecht afbreken en ook via inademing klachten kunnen krijgen. Zie je dat je kat aan de plant heeft gekauwd of vermoed je inname van thee, olie of extract, neem dan direct contact op met een dierenarts en beschrijf zo precies mogelijk wat en hoeveel er binnen kan zijn gekomen.
Is er een veilig alternatief voor katten?
Voor katten die graag aan planten knabbelen zijn er veilige alternatieven zoals kattengras of enkele speciaal geselecteerde kamerplanten. Wil je je kat verrijken of ontspannen, kies dan voor producten waarvan de veiligheid bij katten wel goed onderzocht is, zoals kattenkruid of valeriaan in geschikte doseringen. Zo bied je je kat wel prikkels en afleiding, zonder het risico op de onvoorspelbare en mogelijk gevaarlijke effecten van salvia.
