Mijn schoonmoeder belde afgelopen week met de mededeling dat ze de elektrische deken van zolder had gehaald, maar hem niet durfde aan te zetten "omdat stroom zo duur is". Ze had een half uur op internet gezocht en was er niet uitgekomen. Dat snap ik wel, want de meeste antwoorden gaan over wattages en kilowatturen zonder dat er ooit een bedrag in euro's uitrolt. Dus ik heb het voor haar uitgerekend, en dat rekensommetje staat hieronder, inclusief het antwoord dat ze eigenlijk wilde horen.
Een elektrische deken van 60 watt kost, als je hem een hele nacht van acht uur op de hoogste stand laat staan, ongeveer 15 cent aan stroom bij een tarief van 30 cent per kilowattuur. Maar dat doet vrijwel niemand. In de praktijk zet je zo'n deken een half uur tot een uur voor het slapengaan aan om het bed voor te verwarmen, en schakelt hij daarna zichzelf uit of zet je hem op de laagste stand. Dan blijft er van die 15 cent nog maar 2 tot 5 cent per nacht over. Over een heel stookseizoen van oktober tot en met maart, zo'n 180 nachten, praat je dus over een bedrag tussen de €4 en €9. Dat is minder dan één keer de thermostaat een graad hoger zetten voor een week.
Even het sommetje voor wie het wil narekenen. Zestig watt is 0,06 kilowatt. Acht uur maal 0,06 is 0,48 kilowattuur. Bij 30 cent per kilowattuur, wat in de winter van 2026 een redelijk gemiddelde is voor een vast of variabel contract inclusief belastingen, kom je op 14,4 cent. Wie een dynamisch contract heeft en de deken 's nachts laat lopen, betaalt vaak nog minder, omdat de nachttarieven dan regelmatig onder de 20 cent zakken. Het label op de deken zegt "60 W", maar dat is het maximale vermogen. Op stand 1 of 2 van de meestal 3 tot 6 standen trekt hij eerder 15 tot 30 watt, en de thermostaat in de deken schakelt hem bovendien telkens even uit zodra de ingestelde temperatuur is bereikt. Het werkelijke verbruik ligt daardoor altijd lager dan wat je op basis van het wattage zou verwachten.
Waar het interessant wordt, is de vergelijking met de alternatieven. Mijn schoonmoeder had haar slaapkamerradiator op 19 graden staan, precies om dat kille moment bij het instappen te vermijden. Een slaapkamer van 15 vierkante meter van 15 naar 19 graden brengen en de hele nacht op temperatuur houden, kost aan gas al snel 0,8 tot 1,2 kuub per nacht, en bij een gasprijs van rond de €1,30 is dat €1,00 tot €1,55 per nacht. Tien keer zoveel als de deken op de hoogste stand, en dertig keer zoveel als de deken zoals de meeste mensen hem gebruiken. Een kruik is nog goedkoper dan de deken, ongeveer 3 cent aan gas of stroom voor een liter kokend water, maar die is na twee uur lauw. Een elektrisch kacheltje van 2000 watt in de slaapkamer is het andere uiterste: dat kost per uur 60 cent, dus in één uur meer dan de deken in een hele week.
Ik heb haar dan ook geadviseerd om de deken gewoon te gebruiken en de radiator in de slaapkamer op 15 of 16 graden te laten staan. Het bed is warm als ze erin stapt, de lucht in de kamer blijft koel en dat slaapt bovendien beter. De enige twee dingen waar je op moet letten zijn de leeftijd van de deken en de manier waarop je hem opbergt. Een deken van tien jaar of ouder zonder automatische uitschakeling zou ik vervangen; een nieuwe kost tussen de €35 en €80 en heeft standaard een timer en oververhittingsbeveiliging. En vouw hem niet strak op in de kast, want een geknakte draad is de meest voorkomende oorzaak van een deken die niet meer werkt of, erger, plaatselijk te heet wordt. Losjes oprollen is genoeg.
Ze heeft hem inmiddels vier nachten aan gehad. Ik heb nog niet gehoord dat de energierekening is geëxplodeerd. Dat gaat ook niet gebeuren: bij 15 cent per nacht als absoluut maximum is een elektrische deken van 60 watt in de winter van 2026 zo'n beetje het goedkoopste stukje comfort dat je in huis kunt halen.